Το Κονιγκίλ απέχει περίπου 13 χλμ. από τη Σαμαρκάνδη, πάνω στο ρυάκι Σιάμπ. Στο εργοστάσιο Meros, που ίδρυσαν το 1996 οι αδελφοί Ζαρίφ και Ισλάμ Μουχταρόφ, το χαρτί της Σαμαρκάνδης φτιάχνεται όπως πριν χαθεί η τέχνη τον 19ο αιώνα. Ο νεαρός φλοιός της μουριάς μουλιάζει, ξύνεται και βράζει, και ύστερα κοπανιέται σε πολτό από ξύλινους στύλους που ένας υδροτροχός σηκώνει και αφήνει να πέσουν. Παρακολουθείτε ολόκληρο τον κύκλο και σηκώνετε μόνοι σας ένα φύλλο από τη δεξαμενή. Τα στεγνά φύλλα γυαλίζονται με πέτρα μέχρι να λάμψουν· το εργοστάσιο παράγει 100–120 την ημέρα.

Γεύμα στο τσαγιχανά δίπλα στο ρυάκι, με πλοβ της Σαμαρκάνδης, και χρόνος στο μαγαζί του εργοστασίου για τετράδια, καρτ ποστάλ και μινιατούρες ζωγραφισμένες πάνω στο χαρτί. Η ιστορία του χαρτιού υπάρχει στο άρθρο μας για το χαρτί της Σαμαρκάνδης στο Κονιγκίλ.

Το απόγευμα, πίσω στην πόλη, επίσκεψη σε εργαστήριο όπου τα μεταξωτά χαλιά δένονται στο χέρι. Το μετάξι βάφεται με φυτά όπως η φλούδα του ροδιού, τα καρυδότσουφλα και οι φλούδες του κρεμμυδιού, και ένα μεγάλο χαλί μπορεί να απασχολήσει μια υφάντρα για έναν χρόνο ή και περισσότερο.

Καλό να γνωρίζετε: Το Meros είναι εργοστάσιο που λειτουργεί, γι' αυτό συμφωνούμε εκ των προτέρων με τους τεχνίτες την ώρα της επίσκεψής σας και της συνεδρίας παραγωγής χαρτιού. Ρωτήστε πριν τους βιντεοσκοπήσετε.

Διανυκτέρευση στη Σαμαρκάνδη

Ελεύθερο πρωί: το παζάρι Σιάμπ είναι το μέρος για ψωμί νον και χαλβά της Σαμαρκάνδης να πάρετε μαζί σας. Ύστερα στον σταθμό για το Afrosiyob προς τη Μπουχάρα, σε λιγότερο από δύο ώρες. Ο σταθμός της Μπουχάρα βρίσκεται στο Καγκάν, περίπου 12 χλμ. από την παλιά πόλη, και ο οδηγός μας σάς περιμένει εκεί.

Το απόγευμα, οι εμπορικοί θόλοι με τον ξεναγό σας. Τέσσερα στεγασμένα παζάρια του 16ου αιώνα στέκουν ακόμη πάνω από το παλιό σταυροδρόμι των εμπόρων: το Τόκι Σαρραφόν των αργυραμοιβών, το Τόκι Ζαργκαρόν των κοσμηματοποιών, το Τόκι Τελπάκ Φουρουσόν, όπου πουλιόνταν σκούφοι, και το Τιμ Αμπντουλά Χαν, η αίθουσα του μεταξιού και των χαλιών. Σήμερα πουλούν σκούφους, μαχαίρια, κοσμήματα, χαλιά και σουβενίρ, και δίπλα στο Τελπάκ Φουρουσόν ένας σιδεράς σφυρηλατεί μαχαίρια μπροστά σας. Πώς λειτουργούν οι θόλοι θα βρείτε στον οδηγό μας για τα παζάρια του Ουζμπεκιστάν.

Το βράδυ, το Λιάμπι Χαούζ, λίγα βήματα από τους θόλους, όπου η Μπουχάρα περνά τις βραδιές της δίπλα στη λιμνούλα: δείτε το Λιάμπι Χαούζ και Τσορ Μινόρ.

Διανυκτέρευση στη Μπουχάρα

Το πρωί, το μουσείο των σιδεράδων της οικογένειας Καμάλοφ, σιδεράδων στη Μπουχάρα επί έξι γενιές. Εδώ τα ψαλίδια της Μπουχάρα σφυρηλατούνται σε σχήμα πελαργού: ανοίξτε τα και το ράμφος γίνεται οι δύο λεπίδες. Το μακρύ καμπύλο ράμφος φτιάχτηκε για να κόβει το ανάγλυφο χρυσοκέντημα, κάτι που τα συνηθισμένα ψαλίδια δεν μπορούν.

Το χρυσοκέντημα είναι το επόμενο νήμα. Επί εμίρηδων ήταν τέχνη της αυλής: ρόμπες από μεταξωτό βελούδο κεντιόνταν με χρυσή κλωστή στα εργαστήρια της αυλής, και σχεδόν τα πάντα πήγαιναν στην αυλή. Στο Σιτοράι Μοχί-Χόσα, το θερινό ανάκτορο 4 χλμ. βόρεια της παλιάς πόλης και μουσείο από το 1927, βλέπετε χρυσοκέντητες ρόμπες δίπλα σε σουζανί της Μπουχάρα. Το σουζανί είναι το μεγάλο κεντημένο ύφασμα που ετοίμαζε η νύφη για την προίκα της, και ο ξεναγός σας σάς δείχνει πώς να διαβάζετε την πίσω όψη του πριν αγοράσετε.

Το απόγευμα είναι δικό σας για τα εργαστήρια της παλιάς πόλης. Κατόπιν αιτήματος κανονίζουμε συνεδρία με ζωγράφο μινιατούρας της Μπουχάρα ή επίσκεψη σε εργαστήριο χρυσοκεντήματος, και για το βράδυ δείπνο με μια τοπική οικογένεια.

Διανυκτέρευση στη Μπουχάρα

Το Γκιζντουβάν απέχει περίπου 45 χλμ. βορειοανατολικά της Μπουχάρα, μια ζωντανή πόλη με τη δική της σχολή κεραμικής: ανθικό διάκοσμο σε συνδυασμό με γεωμετρικά μοτίβα, με επικράτηση του πράσινου και του μπλε. Στο πιο γνωστό οικογενειακό εργαστήριο της πόλης δουλεύει η έκτη γενιά αγγειοπλαστών, και το μουσείο τους φιλοξενεί κεραμικά από πολλά κέντρα της Κεντρικής Ασίας. Βλέπετε ολόκληρη τη διαδικασία, από τον πηλό ως το καμίνι, και ύστερα κάθεστε στον τροχό ή ζωγραφίζετε ένα πιάτο με έναν τεχνίτη, ανάλογα με το πρόγραμμά του.

Στο Γκιζντουβάν στέκει και ο μικρός μεντρεσές που έχτισε ο Ουλούγκ Μπεγκ το 1433, ο τρίτος και τελευταίος από τους μεντρεσέδες του μετά τη Σαμαρκάνδη και τη Μπουχάρα. Το γεύμα είναι στην πόλη, γνωστή σε όλη την περιοχή για το τηγανητό ψάρι και το σασλίκ της. Περισσότερα για την πόλη υπάρχουν στο άρθρο μας για τις ημερήσιες εκδρομές γύρω από τη Μπουχάρα.

Το απόγευμα, πίσω στη Μπουχάρα και μεταφορά στον σταθμό ή στο αεροδρόμιο, ή στο ξενοδοχείο σας αν παραμένετε.

Καλό να γνωρίζετε: Ζητήστε από το εργαστήριο να τυλίξει καλά τα πιάτα σας και μεταφέρετέ τα στη χειραποσκευή σας.