Konigil, Semerkant'a yaklaşık 13 km uzaklıkta, Siyab deresinin kıyısındadır. Zarif ve İslam Muhtarov kardeşlerin 1996'da kurduğu Meros atölyesinde Semerkant kâğıdı, bu zanaat 19. yüzyılda yok olmadan önceki gibi yapılır. Genç dut kabuğu ıslatılır, kazınır ve kaynatılır, ardından bir su çarkının kaldırıp bıraktığı tahta tokmaklarla dövülerek hamur hâline getirilir. Tüm süreci izler ve kâğıt yaprağını tekneden kendiniz çıkarırsınız. Kuruyan yapraklar parlayana kadar bir taşla perdahlanır; atölye günde 100–120 yaprak üretir.

Öğle yemeği dere kenarındaki çayhanede, Semerkant plovu (pilavı) ile; ardından atölye dükkânında defterler, kartpostallar ve bu kâğıda çizilmiş minyatürler için zaman. Kâğıdın hikâyesi Konigil'deki Semerkant kâğıdı yazımızda.

Öğleden sonra şehre dönüş ve ipek halıların elle düğümlendiği bir atölye. İpek nar kabuğu, ceviz kabuğu ve soğan kabuğu gibi bitkilerle boyanır; büyük bir halı bir dokumacıyı bir yıl ya da daha uzun süre meşgul edebilir.

Bilmekte fayda var: Meros çalışan bir atölyedir; ziyaret saatinizi ve kâğıt yapma çalışmasını ustalarla önceden kararlaştırırız. Ustaları çekmeden önce izin isteyin.

Konaklama: Semerkant

Serbest sabah: yanınıza alacağınız Semerkant nanı ve helvası için Siyab Pazarı tam yeri. Ardından gara geçiş ve Afrosiyob ile Buhara'ya, iki saatten kısa. Buhara garı eski şehre yaklaşık 12 km uzaklıktaki Kagan'dadır; şoförümüz sizi orada karşılar.

Öğleden sonra rehberinizle ticaret kubbeleri. 16. yüzyıldan kalma dört kapalı çarşı, eski tüccar kavşaklarının üzerinde hâlâ ayakta: sarrafların Toki Sarrafon'u, kuyumcuların Toki Zargaron'u, şapkaların satıldığı Toki Telpak Furuşon ve ipek ile halıların salonu Tim Abdullahan. Bugün buralarda takkeler, bıçaklar, takılar, halılar ve hediyelik eşyalar satılır; Telpak Furuşon'un yanında bir demirci gözünüzün önünde bıçak döver. Kubbelerin işleyişi Özbekistan pazarları rehberimizde.

Akşam, kubbelere birkaç adım mesafedeki Lyabi Havuz: Buhara akşamlarını havuz başında geçirir. Bkz. Lyabi Havuz ve Çor Minor.

Konaklama: Buhara

Sabah, altı kuşaktır Buhara'da demircilik yapan Kamalov ailesinin demirciler müzesi. Buhara makası burada leylek biçiminde dövülür: açtığınızda gaga iki ağza dönüşür. Uzun, kıvrık gaga, sıradan makasların yapamadığı kabartma altın işlemeyi kırpmak için yapılmıştır.

Sıradaki iplik altın işlemedir. Emirler döneminde bu bir saray sanatıydı: ipek kadife kaftanlar saray atölyelerinde altın simle işlenir, neredeyse hepsi saraya giderdi. Eski şehrin 4 km kuzeyindeki, 1927'den beri müze olan yazlık saray Sitorai Mohi Hosa'da altın işlemeli kaftanları Buhara süzanilerinin yanında görürsünüz. Süzani, gelinin çeyizi için hazırladığı büyük işlemeli örtüdür; rehberiniz satın almadan önce bir süzaninin arkasını nasıl okuyacağınızı gösterir.

Öğleden sonra eski şehrin atölyeleri için serbest. Talep üzerine bir Buhara minyatür ressamıyla çalışma ya da bir altın işleme atölyesi ziyareti, akşam için de yerel bir ailenin yanında akşam yemeği ayarlarız.

Konaklama: Buhara

Gijduvan, Buhara'nın yaklaşık 45 km kuzeydoğusunda, kendine özgü seramik ekolü olan canlı bir kasabadır: çiçek süslemeleri geometrik desenlerle birleşir, yeşil ve mavi ağır basar. Kasabanın en tanınmış aile atölyesinde altıncı kuşak çömlekçiler çalışıyor; müzelerinde Orta Asya'nın pek çok merkezinden seramikler bulunur. Kilden fırına tüm süreci görür, ardından ustanın programına bağlı olarak çarkın başına oturur ya da bir ustayla tabak boyarsınız.

Gijduvan'da ayrıca Uluğ Bey'in 1433'te yaptırdığı küçük medrese durur; Semerkant ve Buhara'dan sonra üçüncü ve son medresesi. Öğle yemeği, bölgede kızarmış balığı ve şişlikiyle (kebabıyla) tanınan kasabada. Kasaba hakkında daha fazlası Buhara çevresinde günübirlik geziler yazımızda.

Öğleden sonra Buhara'ya dönüş ve gara ya da havalimanına, kalmaya devam ediyorsanız otelinize transfer.

Bilmekte fayda var: Atölyeden tabaklarınızı iyice sarmalarını isteyin ve el bagajınızda taşıyın.