Deutsch
English
Español
Français
Italiano
Polski
Português
Suomi
Svenska
Türkçe
Ελληνικά
Български
Русский
עברית
한국어
中文
日本語
Τόποι σε αυτό το άρθρο: Σαμαρκάνδη · Μπουχάρα
Τι ήταν ο Δρόμος του Μεταξιού και γιατί το Ουζμπεκιστάν τον θεωρεί την καρδιά του
Στον αυτοκινητόδρομο ανάμεσα στο Ναβοΐ και τη Μπουχάρα, το αυτοκίνητο σταματά στη μέση της στέπας. Από τη μία πλευρά στέκεται μια ψηλή πύλη από τούβλο· από την άλλη, ένας χαμηλός τρούλος ακουμπά πάνω στο έδαφος. Η πύλη είναι ό,τι απομένει από το ,Το ξέρατε; Ο θρύλος λέει ότι ένας αρχηγός νομάδων έχτισε το Ραμπάτ-ι Μαλίκ Η τοπική παράδοση, που κατέγραψε περιηγητής τον 19ο αιώνα, θυμόταν το ερείπιο ως κάστρο ενός χαν και των κληρονόμων του, χτισμένο από αρχηγό νομάδων, τον Μαλίκ Χαν. Το γνωστό: το έχτισαν οι Καραχανίδες γύρω στο 1078–1079 στον δρόμο από τη Μπουχάρα. Διαβάστε περισσότερα → ένα καραβανσεράι του 11ου αιώνα. Ο τρούλος είναι μια ,Το ξέρατε; Μια θολωτή στέρνα δίπλα στο Ραμπάτ-ι Μαλίκ λέγεται «κρύο νερό» Απέναντι από το Ραμπάτ-ι Μαλίκ βρίσκεται η σαρντόμπα Μαλίκ, σκεπαστή στέρνα της ίδιας εποχής· το περσικό όνομα σημαίνει «κρύο νερό». Υπόγειο κανάλι έφερνε νερό από τον Ζαραφσάν, και σκαλιά κατεβαίνουν πάνω από 10 μ. κάτω από τον θόλο. Διαβάστε περισσότερα → μια σκεπασμένη δεξαμενή νερού. Κατεβαίνετε τα σκαλιά στο δροσερό σκοτάδι και καταλαβαίνετε αμέσως το βασικό: κανείς δεν σταματούσε εδώ για τη θέα. Σταματούσαν για να ανεφοδιαστούν, να ποτίσουν τα ζώα και να κοιμηθούν πίσω από έναν τοίχο.
Έτσι, ο Δίκτυο δρόμων των καραβανιών ανάμεσα στην Κίνα και τη Μεσόγειο. Η Σαμαρκάνδη, η Μπουχάρα και η Χίβα πλούτισαν ως σταθμοί του. μοιάζει λιγότερο με ρομαντικό θρύλο και περισσότερο με δίκτυο εφοδιαστικής, με αποθήκες, σταθμούς υδροδότησης, αργυραμοιβούς και ανταγωνιστές. Το Ουζμπεκιστάν τον θεωρεί την καρδιά του για πρακτικό λόγο: σχεδόν κάθε φορτίο από την Κίνα προς τη Δύση, ή αντίστροφα, περνούσε από αυτές τις όασεις. Και κανείς από όσους οδηγούσαν τα καραβάνια δεν άκουσε ποτέ αυτό το όνομα.
Είμαστε ταξιδιωτικό γραφείο στην Τασκένδη και μεταφέρουμε ακόμη τους ανθρώπους μέσα από τις ίδιες όασεις, με τρένο αντί για καμήλα. Να τι ήταν πραγματικά ο Δρόμος του Μεταξιού, γιατί περνούσε από το Ουζμπεκιστάν και πού μπορείτε να τον δείτε σήμερα.
Εν συντομία
- Ο «Δρόμος του Μεταξιού» ήταν ένα δίκτυο διαδρομών καραβανιών που πήρε όνομα μόλις το 1877· το μετάξι ήταν απλώς η πιο όμορφη λέξη στο φορτωτικό έγγραφο. Χαρτί, ιδέες και θρησκείες ταξίδευαν στους ίδιους δρόμους.
- Το Ουζμπεκιστάν βρισκόταν στα λίγα περάσματα ανάμεσα σε βουνά και ερήμους: η Σαμαρκάνδη και η Μπουχάρα στον Ζαραφσάν, η Χίβα στο δέλτα του Αμού Ντάρια, το Τερμέζ στο πέρασμα του ποταμού.
- Η Σαμαρκάνδη ήταν η βιτρίνα, η Μπουχάρα το γραφείο παρασκηνίου: δείτε το Το ξέρατε; Το λιοντάρι του Ρεγιστάν με τον ήλιο μπήκε σε χαρτονόμισμα Ο μεντρεσές Σερ-Ντορ (1619–1636) πήρε το όνομά του από τα μεγάλα αιλουροειδή με τον ήλιο στην πλάτη που κοσμούν την πύλη του. Η εικόνα εμφανίστηκε στην πίσω όψη του χαρτονομίσματος των 200 σουμ του Ουζμπεκιστάν του 1997. Διαβάστε περισσότερα → και μετά περπατήστε κάτω από τους εμπορικούς τρούλους.
- Σταματήστε στο Ραμπάτ-ι Μαλίκ και τη σαρντόμπα του αν οδηγείτε ανάμεσα στη Σαμαρκάνδη και τη Μπουχάρα.
- Ελάτε τον Απρίλιο–Μάιο ή τον Σεπτέμβριο–Οκτώβριο· το καλοκαίρι οι πόλεις των καραβανιών δικαιώνουν τη φήμη τους για ζέστη. Διαβάστε επίσης: μια σύντομη ιστορία του Ουζμπεκιστάν.
Περιεχόμενα
Ένα όνομα που επινοήθηκε αφού τα καραβάνια είχαν χαθεί
Τον όρο «Δρόμος του Μεταξιού» τον επινόησε ο Γερμανός γεωγράφος Φερδινάνδος φον Ρίχτχοφεν το 1877, όταν το εμπόριο των καραβανιών βρισκόταν από καιρό σε παρακμή. Έμποροι και οδηγοί μιλούσαν για τον δρόμο προς μια συγκεκριμένη πόλη, το επόμενο πηγάδι, την επόμενη αγορά. Δεν υπήρχε ένας δρόμος: υπήρχε ένα δίκτυο διαδρομών που άλλαζε με τους πολέμους, την ξηρασία και τα διόδια.
Το μετάξι έδωσε στο δίκτυο το όμορφο όνομά του, αλλά τα φορτωτικά έγγραφα κατέγραφαν πολλά περισσότερα. Προς τη Δύση πήγαιναν μπαχαρικά, γυαλί, χαρτί, πολύτιμοι λίθοι και αργότερα μπαρούτι· προς την Ανατολή πήγαιναν μαλλί, χρυσός και άλογα. Οι ιδέες ταξίδευαν στις ίδιες διαδρομές. Ο Βουδισμός έφτασε στην Κίνα μέσα από αυτές και το Ισλάμ κινήθηκε αργότερα προς την Ανατολή στους ίδιους δρόμους.
Το φορτίο που άλλαξε τον κόσμο περισσότερο από το μετάξι
Το πιο σημαντικό πράγμα που μεταφέρθηκε σε αυτούς τους δρόμους ίσως ήταν μια τεχνολογία και όχι ένα προϊόν. Το χαρτί εφευρέθηκε στην Κίνα και έφτασε στον ισλαμικό κόσμο μέσω της Σαμαρκάνδης. Μια γνωστή ιστορία λέει ότι το μυστικό ήρθε με Κινέζους τεχνίτες που βρέθηκαν στη Σαμαρκάνδη μετά τη μάχη του Ταλάς το 751. Οι ιστορικοί τη θεωρούν καλό θρύλο, αφού το χαρτί ήταν πιθανότατα γνωστό στην περιοχή νωρίτερα. Αυτό που κανείς δεν αμφισβητεί είναι ότι το «»Το ξέρατε; Ο θρύλος λέει ότι Κινέζοι αιχμάλωτοι έμαθαν στη Σαμαρκάνδη το χαρτί Θρύλος του 11ου αιώνα λέει ότι Κινέζοι αιχμάλωτοι από τη μάχη του Ταλάς (751) δίδαξαν στη Σαμαρκάνδη την κατασκευή χαρτιού. Στην πραγματικότητα το χαρτί χρησιμοποιούνταν εδώ νωρίτερα και η τέχνη ήρθε μάλλον σταδιακά μέσω του Δρόμου του Μεταξιού. Διαβάστε περισσότερα → έγινε διάσημο προϊόν και ότι μέσω του ισλαμικού κόσμου το χαρτί έφτασε αργότερα στην Ευρώπη.
Μπορείτε να το δείτε να φτιάχνεται και σήμερα, από τον φλοιό της μουριάς ως το γυαλισμένο φύλλο, στον μύλο του Χωριό κοντά στη Σαμαρκάνδη όπου φτιάχνεται στο χέρι χαρτί από φλοιό μουριάς, με τον παλιό τρόπο, σε έναν εν λειτουργία νερόμυλο στο ρέμα. λίγο έξω από τη Σαμαρκάνδη: η σελίδα μας για το χαρτί της Σαμαρκάνδης εξηγεί τη διαδικασία.
Γιατί όλα περνούσαν από εδώ
Η απάντηση την έδωσε η γεωγραφία. Ανατολικά υψώνονται το Το ξέρατε; Το γενεαλογικό δέντρο της τουλίπας λέγεται ότι ξεκινά στο Τιεν Σαν Πολύ πριν από τους οθωμανικούς κήπους και τα ολλανδικά χωράφια με βολβούς, άγριες τουλίπες φύτρωναν στα βουνά της Κεντρικής Ασίας, και το Τιεν Σαν αναφέρεται συχνά ως η πατρίδα τους. Τον Απρίλιο ανθίζουν στις πλαγιές γύρω από το Τσιμγκάν. Διαβάστε περισσότερα → και το Παμίρ· δυτικά και βόρεια απλώνονται οι έρημοι Το Κιζίλ Κουμ, οι Κόκκινες Άμμοι: η έρημος ανάμεσα στους ποταμούς Αμού Ντάρια και Συρ Ντάρια, που τη διασχίζουν ο δρόμος και ο σιδηρόδρομος προς τη Χίβα. και Καρακούμ. Υπάρχουν μόνο λίγα περάσματα που μπορεί να πάρει ένα φορτωμένο καραβάνι, και οι όασεις του Ουζμπεκιστάν βρίσκονταν στα κυριότερα: η Σαμαρκάνδη και η Μπουχάρα στον Ζαραφσάν, η Χίβα στο δέλτα του Αμού Ντάρια, το Τερμέζ σε ένα πέρασμα του Αμού Ντάρια στον νότο.
Ένα καραβάνι χρειαζόταν στάση κάθε λίγες μέρες: νερό, ζωοτροφές, επισκευές, αγορά, προστασία. Στην έρημο τέτοια σημεία δεν τα επιλέγει κανείς· τα υπαγορεύει το νερό. Γι' αυτό οι ίδιες πόλεις έμειναν κόμβοι διέλευσης επί αιώνες, ενώ οι αυτοκρατορίες γύρω τους άλλαζαν.
Το 2023 η UNESCO ενέγραψε ένα τμήμα του δικτύου στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς: «Δρόμοι του Μεταξιού: Διάδρομος Ζαραφσάν–Καρακούμ», που μοιράζεται με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Η αξία του δεν βρίσκεται στα ανάκτορα αλλά στις υποδομές: αρχαίες πόλεις, τζαμιά, καραβανσεράι. Το Ραμπάτ-ι Μαλίκ και η σαρντόμπα του ανήκουν στο ουζμπεκικό τμήμα· ο πλήρης κατάλογος υπάρχει στον οδηγό μας για τα μνημεία UNESCO του Ουζμπεκιστάν.
Σαμαρκάνδη: η βιτρίνα
Η Σαμαρκάνδη βρισκόταν εκεί όπου συναντιούνταν οι δρόμοι από την Κίνα, την Ινδία και την Περσία, και πλούτισε από ό,τι περνούσε μέσα από αυτήν. Όταν ο Αμίρης Ο Αμίρ Τιμούρ (Ταμερλάνος, 1336–1405), ιδρυτής της αυτοκρατορίας των Τιμουριδών, με πρωτεύουσα τη Σαμαρκάνδη. Γεννήθηκε κοντά στο Σαχρισάμπζ. Διαβάστε περισσότερα → την επέλεξε για πρωτεύουσά του τον 14ο αιώνα, πήρε μια πόλη που ήταν ήδη γνωστή σε κάθε έμπορο της Ασίας. Το ,Το ξέρατε; 95 ελέφαντες κουβάλησαν πέτρα για το μεγάλο τζαμί του Τιμούρ Το Μπίμπι Χανούμ, που ξεκίνησε το 1399 μετά την άλωση του Δελχί, ήταν το μεγαλύτερο τζαμί της αυτοκρατορίας του Τιμούρ. Δούλεψαν εκεί περίπου 200 λιθοξόοι και 95 ελέφαντες από την Ινδία μετέφεραν τα φορτία· η αυλή προοριζόταν για 10.000 άτομα. Διαβάστε περισσότερα → το Το ξέρατε; Η ταφόπλακα του Τιμούρ πήγε στην Περσία και γύρισε Τη σκουροπράσινη πλάκα από νεφρίτη στον τάφο του Τιμούρ, στο Γκουρ-ε-Αμίρ, την πήρε ο Ναντίρ Σαχ το 1740. Έσπασε, και με την προτροπή των συμβούλων του την έστειλε πίσω στη Σαμαρκάνδη. Διαβάστε περισσότερα → και οι Ισλαμικό κολέγιο: κελιά σπουδαστών και αίθουσες διδασκαλίας γύρω από μια αυλή, πίσω από μια μεγαλοπρεπή πύλη. Στις παλιές πόλεις πολλοί στεγάζουν σήμερα μουσεία και εργαστήρια χειροτεχνίας. Διαβάστε περισσότερα → του Ρεγιστάν ήταν, ουσιαστικά, τα κτίρια εκπροσώπησης μιας εμπορικής δύναμης, χτισμένα εν μέρει ώστε κάθε καραβάνι που περνούσε να παίρνει μαζί του μια ιστορία για τον πλούτο της πόλης.
Κοιτάξτε το Ρεγιστάν με τα μάτια ενός εμπόρου του 15ου αιώνα και θα δείτε ότι έκανε τη δουλειά που κάνουν σήμερα οι ουρανοξύστες στις χρηματοοικονομικές πρωτεύουσες: έδειχνε ότι τα χρήματα ήταν εδώ. Περισσότερα για το πώς μεγάλωσε η πλατεία υπάρχουν στη σελίδα μας για το Ρεγιστάν.
Μπουχάρα: το γραφείο παρασκηνίου
Η Μπουχάρα πήρε μια άλλη θέση. Ήταν πόλη του χρήματος και της μάθησης, όχι μόνο μια αγορά. Εδώ δούλευαν αργυραμοιβοί, εδώ υπήρχαν μεντρεσέδες, εδώ ζούσαν λόγιοι και έρχονταν φοιτητές.
Το βλέπετε καλύτερα στους εμπορικούς τρούλους που σώζονται στο κέντρο της παλιάς πόλης. Χτίστηκαν τον 16ο αιώνα και ο καθένας είχε το δικό του εμπόριο. Ο Τόκι Σαρραφόν ήταν ο τρούλος των αργυραμοιβών, όπου τα νομίσματα ενός κράτους ανταλλάσσονταν με νομίσματα ενός άλλου. Ο Το ξέρατε; Κάτω από τους θόλους της Μπουχάρα οι έμποροι άλλαζαν χρήμα και χρυσό Τέσσερις εμπορικοί θόλοι του 16ου αιώνα στέκουν ακόμη σε παλιά σταυροδρόμια. Το Τόκι Σαραφόν ήταν των αργυραμοιβών, όπου έμποροι από Ινδία και Κίνα άλλαζαν νομίσματα· το Τόκι Ζαργκαρόν είχε εργαστήρια κοσμηματοπωλών, το Τόκι Τελπάκ Φουρουσόν πουλούσε καπέλα. Διαβάστε περισσότερα → ήταν ο τρούλος των κοσμηματοπωλών, ο Τόκι Τελπάκ Φουρουσόν των καπελάδων. Οι τρούλοι στέκουν πάνω από διασταυρώσεις δρόμων, οπότε περνάτε κάτω από αυτούς απλώς περπατώντας στην πόλη. Ο κόσμος εμπορεύεται ακόμη κάτω από αυτούς, αν και με σουβενίρ αντί για νομίσματα.
Τι του έβαλε τέλος
Ο χερσαίος δρόμος έχασε τον ανταγωνισμό. Το 1498 ο Βάσκο ντα Γκάμα έφτασε στην Ινδία από τη θάλασσα και τον 16ο αιώνα τα πλοία άρχισαν να μεταφέρουν εμπορεύματα πιο φθηνά και πιο ασφαλώς από ένα καραβάνι που ταξίδευε μήνες. Περίπου την ίδια εποχή διαλύθηκε οριστικά η πολιτική ενότητα που είχε δώσει κάποτε στην περιοχή το μογγολικό κράτος. Οι δρόμοι κόπηκαν σε ξεχωριστά βασίλεια, με περισσότερα διόδια και περισσότερους κινδύνους.
Η Κεντρική Ασία έπαψε να είναι η ταχύτερη διαδρομή ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία. Τα καραβανσεράι άδειασαν και η πύλη του Ραμπάτ-ι Μαλίκ έμεινε όρθια δίπλα σε έναν δρόμο όπου σήμερα κυκλοφορούν φορτηγά.
Πού θα δείτε τον Δρόμο του Μεταξιού σήμερα
Οι εμπορικοί τρούλοι της Μπουχάρα, το Ρεγιστάν και το παζάρι Σιαμπ στη Σαμαρκάνδη, το Ραμπάτ-ι Μαλίκ και η σαρντόμπα στον δρόμο Ναβοΐ–Μπουχάρα. Το Ραμπάτ-ι Μαλίκ προστίθεται εύκολα αν ταξιδεύετε ανάμεσα στη Σαμαρκάνδη και τη Μπουχάρα με αυτοκίνητο και όχι με τρένο, για παράδειγμα με την ιδιωτική μεταφορά από τη Σαμαρκάνδη: πείτε μας πού θα θέλατε να σταματήσετε. Οι στάσεις στη διαδρομή περιγράφονται στο Σαμαρκάνδη προς Μπουχάρα.
Αν θέλετε ολόκληρο τον δρόμο ως θέμα, δείτε τις εκδρομές στον Δρόμο του Μεταξιού στο Ουζμπεκιστάν, από τον Δρόμο του Μεταξιού με τα πόδια και με τρένο σε δέκα ημέρες έως την εκδρομή 23 ημερών στον Δρόμο του Μεταξιού σε πέντε χώρες της Κεντρικής Ασίας.
