Gece Semerkant, Buhara ve Hive: gün batımından sonra ne yapılır

Registan’ın üç medresesi her akşam ışıklandırılır ve meydan sabah gördüğünüz yerden bambaşka görünür. Sezonda, Şubat sonundan Kasım sonuna kadar, külliye gece yarısına kadar açıktır ve saat 21:00’de meydanda bir müzik gösterisi yapılır. Kışın saatler daha kısadır, ses-ışık gösterisine de ekipman bakımı nedeniyle ara verilebilir; bu yüzden akşam programını o gün kontrol ediyoruz.

İki kez gelin: boş avlular ve Uluğ Bey Medresesi’ne vuran sabah güneşi için açılış saatinde, ışıklar için de akşam yemeğinden sonra. Kalışınızın herhangi bir gününe Registan’a akşam ziyareti ayarlıyoruz; daha sakin bir akşam için de Registan manzaralı terasta şaraplı akşam yemeği rezervasyonu yapıyoruz. Meydanın tarihi ve üç medresesinin hikâyeleri Registan rehberimizde.

Semerkant’ta akşam artık yalnızca Registan’dan ibaret değil. Eylül 2026’dan beri şehir başlıca yerlerini daha geç saatlere kadar açık tutuyor: Gur-i Emir, Bibi Hanım Camii, Afrasiyab Müzesi ve Uluğ Bey Rasathanesi ziyaretçileri 23:00’e kadar kabul ediyor, Siyab Pazarı ise gece yarısına kadar açık. Gur-i Emir’in en güzel hâli alacakaranlıktadır: dilimli mavi kubbe, gökyüzünün son ışığının önünde aydınlanır.

Şehrin kenarında, Silk Road Samarkand turizm merkezinin içindeki Ebedî Şehir, eski tarzda inşa edilmiş 11 hektarlık bir mahalle: turkuaz kubbelerin altında atölye sokakları, çayhaneler, restoranlar ve bir amfitiyatro. Pazartesiden perşembeye 22:00’ye, cumadan pazara 23:00’e kadar açık; seramikten nakışa, hat sanatına kadar yaklaşık 30 atölyesinin çoğu hava karardıktan sonra da çalışıyor.

Bir grup ya da şirket etkinliği için akşam yemeğine folklor gösterisi ekliyoruz: 30 dakika, dokuz sanatçı, testi dansı, plov dansı, bir düğün ritüeli ve Harezm lazgisi. Danslar ve canlı müziği nerede dinleyebileceğiniz hakkında daha fazlası Özbekistan müziği yazımızda.

Buhara akşamlarını bir havuzun çevresinde geçirir. Lyabi Havuz 1620 civarında kazıldı; bugün kıyısında yaşlı dut ağaçlarının altında çayhane masaları durur, iki yanında Kukeldaş ve Nadir Divan Begi medreseleri yükselir. Gün batımından biraz önce gelin: alçak ışık, iki simurg kuşunun beyaz geyikleri insan yüzlü bir güneşe doğru taşıdığı Nadir Divan Begi taçkapısına düşer.

Sezonda, Nisan’dan Haziran’a ve Ağustos’tan Ekim’e kadar, Nadir Divan Begi Medresesi’nin avlusunda her akşam yaklaşık bir saatlik bir folklor gösterisi yapılır: canlı müzik eşliğinde Buhara, Harezm ve Fergana Vadisi dansları, numaralar arasında kostüm gösterileri. Akşam yemekli ya da yemeksiz izleyebilirsiniz; misafirlerimiz için yerleri önceden ayırtıyoruz. Havuz, efsaneleri ve çevresindeki yapılar Lyabi Havuz rehberimizde.

Lyabi Havuz’dan ticaret kubbeleri boyunca Poi Kalan’a yaklaşık 500 metre yürünür. Onu iki kez görün: 1127’den beri ayakta duran Kalan Minaresi’nin tuğlaları altın rengine döndüğünde, gün batımında; bir de akşam yemeğinden sonra, minare ve taçkapılar ışıklandırılmış, meydan neredeyse boşken. Eski şehrin çevresindeki çatı kafeleri ışıklı kubbelere bakar, pek çok el sanatları ve nakış dükkânı da akşama kadar açık kalır.

Kafe yerine bir ev sofrasında geçecek bir akşam için transfer dahil yerel bir aileyle akşam yemeği ayarlıyoruz; varsa yemek kısıtlamalarınızı bize önceden bildirin. Minarenin tarihi ve efsaneleri Poi Kalan rehberimizde, gün gün bir plan ise 1, 2 veya 3 günde Buhara yazımızda.

Hive o kadar küçüktür ki İçan Kale’nin tamamı tek bir gün batımı manzarasına sığar. Klasik yer, Kunya Ark’ın Ak Şeyh Baba gözetleme kulesidir: güneş surların ardında batarken tepeden kubbeler, minareler ve düz kerpiç damlar tek bir tabloda birleşir.

1908–1910 yıllarında inşa edilen, 56,6 metre yüksekliğindeki İslam Hoca Minaresi eski şehrin en yüksek noktasıdır; tepesine 175 basamakla çıkılır. Kerpiç surlar da damların üzerinden başka bir manzara sunar. Minarenin ve surların tırmanışa açık olup olmadığına ve saat kaça kadar açık kalacağına o gün gişede karar verilir, bu yüzden tırmanışı asla önceden vaat etmiyoruz. Kapalıysa gözetleme kulesi ya da bir çatı terası benzer bir manzara sunar. İki minare hakkında daha fazlası Kalta Minor ve İslam Hoca rehberimizde.

Günübirlik gruplar gittiğinde İçan Kale yeniden orada yaşayanlara ve surların içinde konaklayan misafirlere kalır. Anıtlar ışıklandırılır, sokaklar sessizleşir ve aydınlatma, gündüz gözden kaçan tuğla ve çini ayrıntılarını ortaya çıkarır. Batı Kapısı’nın yanındaki yarım kalmış turkuaz minare Kalta Minor, akşam yürüyüşlerimizin son durağıdır.

Akşam yemeği için yerel bir ailenin konuğu olarak bir akşam ya da İçan Kale manzaralı terasta şaraplı akşam yemeği ayarlıyoruz. İkinci akşam taksiyle Arda Khiva’ya gidin: Mayıs 2025’te açılan, Govuk Gölü kıyısındaki bu yeni mahallede bir gezinti yolu, kubbeler altında bir pazar ve su kenarında bir amfitiyatro var. Gruplar ve şirket etkinlikleri için Hive yakınlarında çölde bir akşam da düzenliyoruz.