Nasz kierowca odbiera cię z lotniska lub dworca w Taszkencie i zawozi do hotelu. Po południu spacer z przewodnikiem po centrum i przejazd metrem na stację Kosmonavtlar, otwartą w 1984 roku: ściany przechodzą od turkusu w głęboki granat jak niebo w drodze na orbitę, wzdłuż sufitu biegną szklane gwiazdy, a ceramiczne medaliony przedstawiają Jurija Gagarina, Walentinę Tierieszkową i Ulugh Bega – astronoma i władcę Samarkandy, do którego wrócisz w dniu 3.

W lipcu 2026 roku stacja Kosmonavtlar weszła w skład obiektu światowego dziedzictwa UNESCO „Tashkent Modernist Architecture” jako jedyna stacja metra na liście.

Nocleg w Taszkencie

Rano jedziemy do Pieca Słonecznego Instytutu Słońca u podnóża gór w okręgu Parkent, ok. 45 km na wschód od Taszkentu – godzinę samochodem – na wysokości ponad 1 000 m. Miejsce wybrano ze względu na nasłonecznienie: około 270 słonecznych dni w roku.

Piec, zbudowany w latach 1981–1987, działa wyłącznie dzięki lustrom. Na zboczu 62 płaskie heliostaty podążają za słońcem i kierują jego światło na wklęsły koncentrator o szerokości 54 m i wysokości 42 m, złożony z 10 700 luster. Koncentrator skupia je w punkcie na wieży, gdzie temperatura dochodzi do 3 000 °C przy mocy cieplnej 1 MW. Naukowcy wykorzystują to ciepło do badania materiałów. Na wizytę nie trzeba składać wcześniejszego wniosku. Pieca nie pokazuje się w działaniu: oglądasz teren z przewodnikiem, który wyjaśnia, jak to wszystko działa, i możesz wejść na górę, ale heliostaty na zboczu są niedostępne dla zwiedzających.

Na obiad wracamy do Taszkentu, a potem szybkim pociągiem do Samarkandy, ok. 2 godz. 10 min. Na dworcu czeka na ciebie nasz kierowca.

Warto wiedzieć: Na widoki na pole luster i podgórze najlepszy jest pogodny dzień.

Nocleg w Samarkandzie

Ranek należy do obserwatorium na wzgórzu Kuhak, zbudowanego w latach 20. XV wieku. Zacznij od małego muzeum z kopiami stron tablic astronomicznych, a potem zejdź do wykutego w skale wykopu o szerokości 2 m i głębokości 11 m. Jego dwie wyłożone marmurem prowadnice to dolna część sekstantu Fakhri o promieniu ok. 40 m: jeden stopień zajmował na nim ok. 70 cm. Tu zespół Ulugh Bega zmierzył rok zwrotnikowy z dokładnością do 25 sekund i opisał 1 018 gwiazd w „Zij-i Sultani”, ukończonym w 1437 roku. Budowlę rozebrano na cegłę i zapomniano o niej; Wasilij Wiatkin odnalazł łuk w 1908 roku.

Po drodze Shah-i-Zinda, uliczka grobowców w kafelkach na zboczu Afrasiyabu. Po południu Registan, gdzie Ulugh Beg zbudował w latach 1417–1420 swoją medresę: astronomia była tam najważniejszym przedmiotem, a władca osobiście wygłaszał wykłady. Potem Gur-e-Amir, gdzie spoczywa kilka kroków od swojego dziadka Timura.

Nocleg w Samarkandzie

Samochodem ok. 180 km do Nuraty. W centrum miasteczka zespół Czaszma wokół świętego źródła, które przez cały rok ma ok. 20 °C, z meczetem Dżuma tuż nad wodą. Potem jeszcze ok. 60 km do obozu jurt na pustyni Kyzył-kum nad Ajdarkulem – jeziorem, które powstało dopiero w 1969 roku. Cała droga z Samarkandy do obozu zajmuje 3,5–4 godziny.

Po południu czas na rozgoszczenie się; większość obozów proponuje przejażdżkę na wielbłądzie po piasku. Po kolacji odejdź od świateł obozu i daj oczom dwadzieścia minut na przyzwyczajenie się do ciemności. Przewodnik pomoże ci odnaleźć główne gwiazdozbiory i planety widoczne tej nocy. Jeden z kraterów na Księżycu nosi imię Ulugh Bega.

Warto wiedzieć: Po zachodzie słońca pustynia szybko się wychładza, nawet jesienią: weź ciepłą warstwę ubrania i latarkę, a jeśli masz – lornetkę.

Nocleg w obozie jurt nad Ajdarkulem

Poranek na brzegu Ajdarkulu, z pasmem Nuratau na południu: nad wodą widuje się pelikany, łabędzie i czaple białe. Potem samochodem na stację Nawoi i pociągiem do Taszkentu, gdzie nasz kierowca zawozi cię do hotelu lub na lotnisko.

Jedziesz dalej do Buchary? Ajdarkul leży między obydwoma miastami i możemy tam zakończyć wycieczkę (na zapytanie).