Rano przewodnik odbiera cię z hotelu i zaczynamy od budynku, który stał się symbolem modernistycznego Taszkentu: Państwowego Muzeum Historii. Otwarto je w 1970 roku jako Muzeum Lenina – to sześcian, którego ściany kryją się za geometrycznymi osłonami przeciwsłonecznymi z biało-różowego marmuru. Architekci Jewgienij Rozanow i Władimir Szestopałow odpowiedzieli na taszkenckie słońce dawną ideą rzeźbionej kraty. Muzeum otwarto ponownie w lipcu 2026 roku po dwóch latach remontu i wchodzimy do środka: zbiory liczą ponad 350 000 obiektów, od archeologii po rękopisy.

Dalej dwa budynki z 1974 roku. Państwowe Muzeum Sztuki to kolejny sześcian, obłożony aluminiowymi płytami w metalowych ramach, z przeszkloną górną częścią, która łagodzi światło w salach; jest zamknięte z powodu przebudowy, więc zatrzymujemy się przy budynku. Centralna Sala Wystawowa Akademii Sztuk ma na fasadzie narodowy ornament, a nad salami świetliki; oglądamy ją z zewnątrz.

Przy alei Nawoiego stoi Pałac Kina im. Alishera Nawoiego, otwarty w 1964 roku jako Kino Panoramiczne. Jego główną salę zbudowano dla zakrzywionego ekranu o szerokości około 34 m, a w latach 1968–1988 odbywał się tu Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Taszkencie. W foyer mieści się dziś Muzeum Kina Uzbekistanu.

Po południu schodzimy pod ziemię. Taszkenckie metro zaprojektowano po trzęsieniu ziemi tak, by wytrzymało wstrząsy do 9 stopni, z grubego żelbetu, a każda stacja dostała własny motyw i własnych artystów. Jedziemy ze stacji Alisher Navoi, z kopułami i turkusowymi płaskorzeźbami według „Chamsy” Nawoiego, obok kryształowych żyrandoli Mustaqillik Maydoni, do stacji Kosmonavtlar, otwartej w 1984 roku: ściany przechodzące od turkusu do granatu, szklane gwiazdy wzdłuż sufitu i ceramiczne medaliony z Ulugh Begiem, Ikarem, Gagarinem i Tiereszkową.

Niedaleko stacji Kosmonavtlar stoi Żemczug, czyli „Perła”, blok mieszkalny ukończony w 1985 roku według projektu Ofelii Ajdinowej. Jego dwie półkoliste części łączą co trzy piętra otwarte tarasy – wspólne podwórka w powietrzu dla mieszkańców.

Dobrze wiedzieć: Fotografowanie w metrze jest dozwolone od czerwca 2018 roku. W Żemczugu mieszka wiele rodzin, więc oglądamy go z ulicy.

Nocleg w Taszkencie

Zaczynamy rano na Chorsu, gdy na bazarze panuje największy ruch. Targ jest stary, ale budynek nie: projekt architektów Władimira Azimowa i Sabira Adyłowa pochodzi z 1980 roku, a kompleks otwarto w 1990 roku pod główną, 86-metrową kopułą otoczoną siedmioma mniejszymi. Pokrywanie dużej kopuły płytkami trwało do 1993 roku. Po drugiej stronie ulicy stacja Chorsu z 1989 roku, wykopana metodą odkrywkową przez plac targowy i wyłożona białym marmurem z Gazganu.

Nieopodal, na placu Chadra, w 1976 roku otwarto Cyrk Państwowy. Jego łuskowatą turkusowo-niebieską kopułę często porównuje się do latającego talerza; pod nią znajdziesz betonową kratę, rzeźbiony gancz, marmur, witraże i ceramiczną mozaikę. Nie ma przeszklonego foyer – to wybór podyktowany taszkenckim klimatem.

Potem Pałac Przyjaźni Narodów, otwarty w 1981 roku według projektu Jewgienija Rozanowa: największa sala koncertowa w kraju, zbudowana z marmuru z Nuraty i Gazganu, z fasadą inspirowaną narodowym ornamentem i stalaktytowymi sklepieniami dawnych portali. W sali bankietowej znajdują się trzy duże mozaiki florenckie; sale otwierają się na koncerty i wydarzenia.

Po obiedzie jedziemy do Parkentu, około 45 km od Taszkentu, u podnóża gór, na wysokość około 1 100 m. Stoi tu Wielki Piec Słoneczny, zbudowany w latach 1981–1987. Sześćdziesiąt dwa ruchome lustra, heliostaty, kierują światło słoneczne na wklęsły koncentrator wysoki jak dwunastopiętrowy budynek, a w jego ognisku temperatura może sięgnąć 3 000 °C. Z punktu widokowego na szczycie terenu widać naraz całą ścianę luster. Wieczorem odwozimy cię do hotelu w Taszkencie.

Dobrze wiedzieć: Piec to jedyna część obiektu UNESCO poza miastem. Jeśli masz tylko jeden dzień, pomijamy go, a resztę zostawiamy.