Şoförünüz sizi Taşkent havalimanında karşılar ve otelinize götürür.

Öğleden sonra geç saatte rehberiniz sizi metroya götürür. 1977’de Orta Asya’nın ilk metrosu olarak açıldı ve her istasyonun kendi teması vardır. Ali Şir Nevai istasyonundaki seramik panolar, Nevai’nin 1483–1485’te yazdığı beş mesneviden oluşan Hamse’sinden sahneler gösterir; aralarında Ferhad ile Şirin ve Leyla ile Mecnun da var. Yarın şairle yeniden, edebiyat müzesinde buluşacaksınız.

Bilmekte fayda var: İlk günü uçuşunuza göre planlarız. Geç inerseniz metro gezisi 2. güne kayar.

Gece Taşkent’te

Sabah, Ali Şir Nevai Devlet Edebiyat Müzesi. Şairin 1939’daki 500. doğum yıl dönümü için açılan bir sergiden doğdu, 1947’de müze oldu; Nevai’nin ve Babür’ün eserlerinin yazmalarını saklar. Rehberiniz Nevai’nin hikâyesini anlatır: 1441’de Herat’ta doğdu, 1460’larda Semerkant’ta öğrenim gördü, çoğunlukla Çağatay Türkçesiyle, Farsça ise Fani mahlasıyla yazdı.

Ardından 1947’de açılan Ali Şir Nevai Tiyatrosu’nun önünden bir yürüyüş: altı fuayesi ülkenin altı bölgesinin üslubunda oymalarla süslüdür; onları görmenin yolu akşam bir opera ya da bale izlemektir.

Öğleden sonra Hazreti İmam: Taşkent’in koruyucu velisi saydığı 10. yüzyıl âlimi Ebu Bekir Kaffal Şaşi’nin türbesi çevresindeki camiler ve 16. yüzyıldan Barak Han Medresesi. Meydanın karşısında Mart 2026’da açılan İslam Medeniyeti Merkezi yükselir; kubbesinin altında 7. yüzyıldan bir Kur’an, Osman Mushafı bulunur.

Bilmekte fayda var: Hazreti İmam faal bir ibadet yeridir: omuzlar ve dizler kapalı olmalı, kadınlar yanlarında bir başörtüsü getirmeli. Müzenin açık olduğu günleri tarihleriniz için kontrol ederiz.

Gece Taşkent’te

Sabah Afrosiyob hızlı treni sizi 2 sa 15 dk ile 2 sa 30 dk arasında Semerkant'a götürür. Gar merkeze 6 km'den fazla uzaktadır; aracınız sizi bekler.

Öğleden sonra Registan: tek bir meydana bakan üç medrese, Uluğ Bey (1417–1420), Şir-Dor (1619–1636) ve Tilla-Kari (1646–1660). Uluğ Bey Medresesi’nde en önemli ders astronomiydi ve hükümdar burada bizzat ders verirdi. Günün sonunda Timur’un türbesi Gur-i Emir; Uluğ Bey burada dedesinden birkaç adım ötede yatar.

Bilmekte fayda var: Afrosiyob'da yerler tükenir; bu yüzden tarihleriniz kesinleşir kesinleşmez biletleri alırız; her yolcunun pasaport bilgileri gerekir.

Gece Semerkant’ta

Sabah, 1420’lerde inşa edilen Kuhak tepesindeki rasathaneye ayrılır. Küçük müzeden başlayın, ardından kayaya oyulmuş 2 m genişliğinde ve 11 m derinliğindeki hendeğe inin. Mermer kaplı iki rayı, yaklaşık 40 m yarıçaplı bir sekstantın alt kısmıdır. Uluğ Bey’in gökbilimcileri burada, 1437’de tamamlanan Zic-i Sultani’de 1.018 yıldızı listeledi. Bina söküldü ve unutuldu; Vasiliy Vyatkin yayı 1908’de buldu.

Uluğ Bey’in ölümünden yarım yüzyıl sonra, 1483’te Andican’da doğan Babür Şah Semerkant’ı genç yaşta aldı. Çağatayca yazdığı hatıratı Babürname’de rasathaneyi üç katlı bir bina olarak anlatır. Rehberiniz size binanın nerede durduğunu gösterir.

Öğleden sonra Şah-ı Zinde: Peygamber’in amcasının oğlu Kusem bin Abbas’ın ziyaretgâhı çevresinde 11.–15. ve 19. yüzyıllardan yirmiden fazla türbenin dizildiği bir sokak. Ardından Timur’un 1399–1405’te inşa ettirdiği Bibi Hanım Cuma Camii ve hemen yanındaki Siyab Pazarı.

Bilmekte fayda var: Şah-ı Zinde kutsal bir yerdir: omuzlar ve dizler kapalı olmalı, kadınlar yanlarında bir başörtüsü getirmeli. Daha fazlası Uluğ Bey Rasathanesi makalemizde.

Gece Semerkant’ta

Sabah Semerkant’a 25 km uzaklıktaki Hartang’a, İmam Buhari Külliyesi’ne gidiyoruz. Muhammed bin İsmail el-Buhari 810’da Buhara’da doğdu, Sahih’ini derlemek için yaklaşık on altı yıl harcadı ve 870’te burada vefat etti. Yeniden inşa edilen külliye Mart 2026’da yeniden açıldı: 10.000 kişilik bir cami, 75 metre yüksekliğinde dört minare ve dokuz köşkten oluşan bir müze. Üç ila dört saat ayırın.

Öğleden sonra Afrosiyob ile Buhara’ya, 2 saatten kısa. Buhara garı eski şehre yaklaşık 12 km uzaklıktaki Kagan’dadır; şoförünüz sizi orada karşılar.

Bilmekte fayda var: Cuma günü öğle vakti kılınan cuma namazı avluları doldurur; 5. gün cumaya denk gelirse ziyareti buna göre planlarız. Omuzlar ve dizler kapalı olmalı, kadınlar saçlarını örter.

Gece Buhara’da

Sabah eski şehirde yürüyüş. 1417 tarihli Uluğ Bey Medresesi, Orta Asya’da günümüze ulaşan en eski medresedir; oymalı kapısında ilim öğrenmenin her Müslüman erkek ve kadına farz olduğu yazar. Ardından 1127 tarihli Kalan Minaresi’nin Kalan Camii ile Mir-i-Arab Medresesi arasında yükseldiği Poi Kalan, ticaret kubbeleri ve Lyabi Havuz.

Öğleden sonra Buhara’nın yaklaşık 10 km kuzeydoğusundaki Kasr-ı Arifan’a, Nakşibendi tarikatına adını veren Bahaeddin Nakşibend’in (1318–1389) külliyesine gidiyoruz. Külliye yüzyıllar içinde onun kabri çevresinde gelişti: 1544–1545 tarihli hankah, iki cami, küçük bir medrese ve Buhara hükümdarlarının mezarlığı. 2023’ten beri bir UNESCO Dünya Mirası alanının parçasıdır.

Bilmekte fayda var: Buhara çevresindeki yedi pirin hepsini görmek mi istiyorsunuz? İki günlük Buhara’nın Yedi Pîri turumuzu ekleyin.

Gece Buhara’da

Öğleye doğru Celaleddin Manguberdi hızlı treni, Taşkent’ten Hive’ye giderken Buhara’da durur ve yaklaşık 3 sa 30 dk sonra, saat iki buçuk civarında Hive’ye varır. Hive garı hattın son durağıdır ve İçan Kale surlarına yarım saatlik yürüme mesafesindedir: rehberiniz sizinle birlikte yürür, şoför bavulları otele götürür.

Öğleden sonra hanların eski kalesi Kunya Ark ve karşısında 1871–1876’da inşa edilen II. Muhammed Rahim Han Medresesi. Hive’yi 1864’ten 1910’a kadar yöneten han, Feruz mahlasıyla şiir yazdı ve 1874’te Hive’ye matbaayı getirdi; onun döneminde çoğu Farsçadan Çağataycaya olmak üzere yüzden fazla kitap tercüme edildi.

Bilmekte fayda var: Bu tren pazar günleri Taşkent’ten kalkmaz; bu yüzden turun bu günü hiçbir zaman pazara denk gelmez.

Gece Hive’de

Sabah, 1322’de vefat eden güreşçi, şifacı ve şair Pehlivan Mahmud’un türbesi. Kendi vasiyeti üzerine atölyesine defnedildi ve kabrin çevresinde bir ziyaretgâh gelişti; gördüğünüz bina 1810–1825’te yapıldı, içerideki çinilerde ona atfedilen Farsça dizeler yer alır.

Ardından oymalı ahşap sütunlu salonuyla Cuma Camii ve 56,6 metreyle Hive’nin en yüksek minaresi olan, 1908–1910 tarihli İslam Hoca Minaresi.

Öğleden sonra geç saatte yaklaşık 30 km uzaklıktaki Ürgenç havalimanına transfer ve yaklaşık 1 sa 20 dk ile 1 sa 30 dk süren Taşkent uçuşu. Şoförünüz sizi Taşkent’te karşılar.

Bilmekte fayda var: Pehlivan Mahmud bir ziyaretgâhtır: omuzlar ve dizler kapalı olmalı, kadınlar yanlarında bir başörtüsü getirmeli; lütfen alçak sesle konuşun.

Gece Taşkent’te