Özbekistan’ı Ziyaret Etmenin En İyi Zamanı Ne Zaman? Mevsimler ve Hava

Temmuzda Buhara’da öğleden sonraları ortalama 37 °C’ye ulaşır ve neredeyse bütün ay yağmur yağmaz. Kasımda aynı sokaklarda ortalama 14,5 °C olur ve avlular sessizdir. Aynı şehir, aynı anıtlar, birbirinden çok farklı iki gezi. Ne zaman geldiğiniz, günde kaç saat dışarıda geçirebileceğinizi belirler.

Taşkent’te yaşıyor ve misafirlerimizi yılın her ayında ülkenin dört bir yanında gezdiriyoruz. Kısa cevabımız: şehirlerde sezon mart–haziran ve eylül–kasım arasıdır, en sevdiğimiz aylar ise mart ve kasım. Nedenini ve yılın her döneminin neye uygun olduğunu aşağıda bulabilirsiniz.

Rakamlarla yıl

Uzun dönemli iklim normallerine (1991–2020) göre ortalama gündüz en yüksek sıcaklıkları. Hive’nin değerleri 35 km uzaktaki Ürgenç meteoroloji istasyonundan alınmıştır.

Ay	Taşkent	Semerkant	Buhara	Hive
Ocak	7 °C	7 °C	7 °C	3 °C
Mart	16 °C	15 °C	17 °C	14 °C
Nisan	22 °C	21 °C	24 °C	22 °C
Mayıs	28 °C	27 °C	31 °C	29 °C
Temmuz	36 °C	35 °C	37 °C	36 °C
Eylül	30 °C	29 °C	30 °C	28 °C
Ekim	22 °C	22 °C	23 °C	20 °C
Kasım	14 °C	14 °C	15 °C	11 °C

İki şey göze çarpıyor. Harezm vahasında yer alan Hive, kışın dördünün en soğuğudur. Nisandan temmuza kadar ise Buhara, Semerkant’tan iki ila dört derece daha sıcaktır.

İlkbahar: mart–mayıs

Mart sezonu açar. Semerkant ve Buhara’da öğleden sonraları 15–17 °C civarındadır, geceler hâlâ serindir ve büyük tur grupları henüz gelmemiştir. Bir ceket ve ince bir kazak alın: Semerkant’ta mart aynı zamanda yılın en yağışlı ayıdır.

21 Mart’ta ülke, bahar yılbaşı ve resmî tatil olan Nevruz’u kutlar. Aileler sümelek pişirir: filizlenmiş buğdaydan yapılan, büyük bir kazanda bütün gece kaynayan ve sabah komşularla paylaşılan tatlı bir macun. Buhara’da Nevruz turumuz bu günler etrafında kurgulanmıştır.

Nisan ve mayıs sıcak ve kurudur; öğleden sonraları sıcaklık 20’li derecelerdedir. Bu yüksek sezondur: hızlı trenler ve iyi konumdaki oteller ilk dolanlardır, bu yüzden erken rezervasyon yapıyoruz.

Yaz: haziran–ağustos

Haziranda erken başlarsanız şehirler hâlâ gezilebilir. Temmuz ve ağustos zorlu aylardır: en yüksek sıcaklıklar ortalama 35–37 °C’dir ve yağmur neredeyse hiç görülmez. Bu dönemde klasik bir şehir turu önermiyoruz.

Yaz tek fırsatınızsa, planı sıcağa göre yaparız. Gezi açılış saatinde başlar ve öğle yemeğinden önce biter; öğleden sonra otel, bir müze ya da tren içindir; eski şehir gün batımından sonra yeniden canlanır. Şapka ve güneş kremi getirin, yanınızda da bir şişe su bulundurun: şişe suyu her büfede satılır.

Yaz aynı zamanda dağların en güzel olduğu zamandır. Bir temmuz öğleden sonrasında Taşkent’e yaklaşık 85 km uzaklıktaki Çimgan, şehirden neredeyse on derece daha serindir ve yürüyüş parkurları mayıstan ekime kadar açıktır. Fazlası Taşkent çevresindeki dağlar rehberimizde.

Sonbahar: eylül–kasım

Eylül öğleden sonraları hâlâ yaz gibidir, 30 °C civarında, ancak geceler daha serindir ve neredeyse hiç yağmur yağmaz. Ekim, uzun yürüyüş günleri için en rahat aydır; en yüksek sıcaklıklar 20’lerin başındadır ve çok az yağmur yağar.

Kasım en sevdiğimiz aylardan ikincisidir. Semerkant ve Buhara’da öğleden sonraları 14 °C civarındadır, Hive’de biraz daha soğuktur; ışık yumuşaktır ve kalabalıklar gitmiştir. Akşamlar için sıcak katmanlar getirin.

Kış: aralık–şubat

Kış sakin sezondur. Gündüz en yüksek sıcaklıklar Taşkent, Semerkant ve Buhara’da 7–10 °C, Hive’de 3–5 °C civarındadır; geceler sıfır civarında ya da altında seyreder, en soğuk Hive’dedir. Günler kısadır, bu yüzden daha geç başlar ve daha fazla kapalı mekân molası planlarız.

Ödülü boş meydanlar ve sakin müzelerdir. Yılbaşı civarında Semerkant’ta Yılbaşı gibi özel geziler düzenliyoruz. Aralıktan marta kadar Taşkent’e 65–85 km mesafedeki Amirsoy, Beldersay ve Çimgan kayak merkezleri açıktır.

Mevsimlere göre yemek

Takvim kendini termometrede olduğu kadar sofrada da açıkça gösterir. Nevruz taze yeşilliklerin zamanıdır: sümeleğin yanında bayram sofrasında et yerine otlarla doldurulmuş yeşil somsa, ko‘k somsa ve yeşil çuçvara mantısı bulunur. Mayıstan itibaren pazarlar çilek ve kirazla dolar, ardından kayısılar gelir.

Yaz meyve mevsimidir. Kavun ve karpuz temmuz ve ağustos boyunca hasat edilir, ağustos ortasında Taşkent yakınlarındaki bağlarda üzüm hasadı başlar.

Sonbahar hasat zamanıdır. Eylül ayva, nar ve incir getirir, hurma sonbaharın ilerleyen günlerinde gelir ve üzümler mevsimin sonuna kadar birbiri ardına çeşit çeşit olgunlaşmaya devam eder. Balkabağı dolgulu mantı ve somsanın ortaya çıktığı zaman da budur.

Kışın misafirlerimizi sıcak, ağır pişen yemeklere yönlendiriyoruz: bir kâse şurpa ya da sıkı kapalı bir kapak altında kendi suyunda pişen dimlama. Pazarlar o zaman yazdan kalanları satar: kişmiş üzümünden kurutulmuş kuru üzüm ve badem.

Bu yemeklerin her birinin kendi hikâyesi var; onları Özbek mutfağı: denemeye değer 10 yemek yazımızda anlatıyoruz. «Yolun Tadı» gastronomi turumuzda her şehirde pazarı ziyaret ediyor ve üç uygulamalı derste yerel şeflerle yemek yapıyorsunuz.

Bilinmesi gereken bayramlar

21 Mart’taki Nevruz ve 1 Eylül’deki Bağımsızlık Günü büyük resmî bayramlardır. İki dinî bayram, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı, hicri ay takvimini izler ve her yıl yaklaşık 11 gün öne kayar. Gezinizi planlarken bu tarihleri kontrol ediyoruz.

Hangi rotanın sizin ayınıza uygun olduğundan emin değil misiniz? 8 günlük klasik turumuz her iki sezonda da düzenleniyor; 7 günde Özbekistan ise haftayı nasıl planladığımızı gösteriyor.

Kısaca

• Şehir sezonu mart–haziran ve eylül–kasım arasıdır; en çok mart ve kasımı seviyoruz.
• Temmuz ve ağustosta öğleden sonraları ortalama 35–37 °C’dir: dağlara gidin ya da yalnızca sabah erken ve akşam geç saatlerde gezin.
• Nevruz 21 Mart’tadır; ilkbaharda gelmek için iyi bir neden.
• Kış sakindir ve geceleri soğuktur, özellikle Hive’de; Taşkent yakınlarında kayak aralıktan marta kadar sürer.
• Nisan, mayıs, eylül ve ekimde trenleri ve otelleri erken ayırtın.
• Her mevsimin kendi sofrası var: Nevruz’da yeşil somsa, temmuz ve ağustosta kavun, sonbaharda nar ve ayva.