Özbek Latin alfabesine dört yeni harf: Ö, Ğ, Ş ve Ç

Özbekistan Cumhurbaşkanı, 21 Ekim 2026’da, Özbek Dili Günü’nde Özbek dilinin Latin alfabesini güncelleyen bir yasa imzaladı. Haberi Cumhurbaşkanlığı İdaresi duyurdu. Yasa, resmî olarak yayımlanmasından altı ay sonra yürürlüğe giriyor.

Ne değişiyor

Bugüne kadar kullanılan dört harf birleşimi tek harfle değiştiriliyor: Oʻ, Ö; Gʻ, Ğ; Sh, Ş; Ch ise Ç oluyor. Ng artık ayrı bir harf sayılmıyor. Alfabede şimdi 28 harf ve kesme işareti var. Reformun yazarları bunu dijital ortamla açıklıyor: Oʻ ve Gʻ’deki kesme işareti farklı biçimlerde yazılıyor ve bilgisayarlar aynı sözcüğü iki farklı sözcük olarak ele alabiliyor.

Gezginler için anlamı

• Vizelerde, biletlerde ve parada hiçbir şey değişmiyor: mevcut belgeler, ulusal para birimi ve kıymetli evraklar geçerliliğini koruyor.
• Ders kitapları, dükkân tabelaları ve yol levhaları, eskidikçe aşamalı olarak değiştirilecek. Birkaç yıl boyunca iki yazımı yan yana göreceksiniz; örneğin Choʻrsu ve Çorsu ya da Oʻzbekiston ve Özbekiston.
• Sitemizdeki adlar, haritalarla ve rehber kitaplarla uyumlu olsun diye alışılmış yazımını koruyor; örneğin Chorsu, Shahrisabz ve Shah-i-Zinda.
• Rusça hâlâ yaygın olarak anlaşılıyor; Taşkent’te, Semerkant’ta ve Buhara’da birçok tabela Kiril harfleriyle ve İngilizce de yazılı.

Birkaç Özbekçe sözcük yine de çok işe yarar. Gezginler için Özbekçe ifadeler yazımızla başlayın; edebî dili biçimlendiren şairi ise Ali Şir Nevai yazımızda okuyun.